Halka açık bir etkinlikte insansı robot yer almadan önce beş alanı kontrol edin: etkinliğin kitlesel etkinlik veya mekân kurallarına tabi olup olmadığı ve robotun güvenlik planında yer alıp almadığı, tedarikçinin belgeleri ve risk değerlendirmesi, robotu kimin ve nasıl durduracağı, zemin ve hava koşulları ve kameraların, mikrofonların ve yapay zekâ bildiriminin nasıl ele alındığı.
İçindekiler
Halka açık bir etkinlikte insansı robot yer almadan önce organizatör neleri kontrol etmeli?Robotun yer alması etkinliği kitlesel etkinlik kurallarına tabi kılar mı?Robot tedarikçisinden hangi belgeler istenmeli?Robotu kim durdurur ve acil durumlar nasıl planlanır?Etkinlik açık havada veya açık bir kamusal alanda olduğunda ne değişir?Kameralar, mikrofonlar ve yapay zekâ bildirimi nasıl ele alınır?Halka açık bir etkinlikte robot için iş ortağı nasıl seçilir?Halka açık bir etkinlikte insansı robot yer almadan önce organizatör neleri kontrol etmeli?
Halka açık bir etkinlikte insansı robot yer almadan önce organizatör beş alanı kontrol etmelidir: etkinliğin hukuki durumu, robotun belgeleri, durdurma ve acil durum prosedürü, alan ve hava koşulları ve robotun kameraları, mikrofonları ve yapay zekâ bilgilendirmesini nasıl ele aldığı. Halka açık bir etkinlik kapalı bir kurumsal konferanstan farklıdır: izleyiciler rastgeledir, çoğu zaman kalabalıktır, aralarında refakatsiz çocuklar ve bazen birkaç kadeh içmiş kişiler bulunur ve alan nadiren çevrilidir. Bu yüzden "robot güvenli" demek yetmez; önemli olan, kimin neyi ne zaman yaptığını belirleyen bir plandır.
| Alan | Neler kontrol edilmeli | Kim sağlar |
|---|---|---|
| Hukuki durum | Etkinlik kitlesel bir etkinlik mi ve robot güvenlik planında yer alıyor mu? | Organizatör |
| Belgeler | Üreticinin talimatları, uygunluk belgeleri, bu etkinliğe özel risk değerlendirmesi | Robot tedarikçisi |
| Durdurma ve acil durumlar | Robotu kim, nasıl durdurur; kalabalık itişmesinde veya tahliyede ne olur | Tedarikçinin operatörü ve etkinlik güvenliği |
| Alan ve hava | Güzergâh, zemin, sahne, şarj noktası, yağmur ve sıcak hava planı | Organizatör ve tedarikçi birlikte |
| Veri ve yapay zekâ | Kamera ve mikrofon kullanımı, bilgilendirme tabelaları, yapay zekâ bildirimi | Tedarikçi, organizatör tarafından kontrol edilir |
Robotun yer alması etkinliği kitlesel etkinlik kurallarına tabi kılar mı?
Robotun yer alması bir etkinliğin kitlesel etkinlik olup olmadığını değiştirmez; ancak etkinlik kitlesel bir etkinlikse robot ve çalışma alanı etkinliğin güvenlik planının parçası olmalıdır. Kitlesel etkinlik tanımı ve izin süreci ülkeden ülkeye değişir. Örneğin Polonya'da kitlesel etkinliklerin güvenliğine ilişkin kanun, belirli bir kişi sayısını aşan açık hava ve kapalı alan sanat ve eğlence etkinliklerini kapsar ve organizatörün etkinlik başlamadan belirli bir süre önce izin başvurusu yapmasını ister (Polonya Devlet İtfaiye Teşkilatı, Oława).
Almanya'da mekân güvenliği her eyaletin toplanma yerleri yönetmeliğiyle düzenlenir. Örnek yönetmelik, belirli bir ziyaretçi kapasitesini aşan toplantı salonlarına ve sahneli, tribünlü açık hava mekânlarına uygulanır (örnek Versammlungsstättenverordnung). Türkiye'deki bir etkinlik için de yerel mevzuatı ve mekânın kurallarını önceden kontrol edin.
Uygulamada bu üç anlama gelir. Robotun alanı ve operatörün konumu etkinlik haritasında gösterilmelidir. Görevliler robotun durdurulabileceğini ve bunu kimin yapacağını bilmelidir. Robotun gösterileri, fotoğraf için kuyruk oluştuğunda bile kaçış yollarını veya acil çıkışları kapatmamalıdır.

Robot tedarikçisinden hangi belgeler istenmeli?
Robot tedarikçisi, robotun güvenli kullanımının nasıl tasarlandığını ve bu gösterinin nasıl planlandığını gösteren belgeleri verebilmelidir. Şunları isteyin:
- kullanılan model için üreticinin kullanım talimatları ve güvenlik notları;
- üreticinin AB pazarı için düzenlediği uygunluk belgeleri;
- etkinliğiniz için kısa bir risk değerlendirmesi: alanlar, program, güzergâh, izleyiciler;
- kiplere ayrılmış gösteri senaryosu (ayakta sohbet, yürüme, sahne, fotoğraflar);
- batarya planı: kaç set olduğu, nerede şarj edilip değiştirildikleri;
- firmware ve kablosuz bağlantılar hakkında bilgi: yazılımın güncel olup olmadığı ve robotun etkinlik sırasında hangi bağlantıları kullandığı.
Hukuki çerçeve değişiyor. AB'de makineler şimdiye kadar Makine Direktifi kapsamındaydı; bu direktif yürürlükten kaldırılarak yerine yeni Makine Tüzüğü getirildi ve tüzüğün uygulanmaya başlama tarihi yaklaşıyor (EU-OSHA). Bacaklı robotlara yönelik standartlar ise hâlâ hazırlanıyor: hazırlık aşamasındaki bir ISO standardı, aktif denge kontrollü endüstriyel mobil robotları ele alıyor; bunlar iki ayaklı robotları da kapsayabiliyor ve standart onları endüstriyel bir ortamda çalışan robotlar olarak tanımlıyor (MTA). Halka açık bir etkinlikteki kalabalık için hazır tek bir standart bulunmadığından, etkinliğin kendi risk değerlendirmesi ve tedarikçinin prosedürleri daha fazla ağırlık taşır.
Robotu kim durdurur ve acil durumlar nasıl planlanır?
Halka açık bir etkinlikte insansı robotun yanında her zaman robotu ve ona en yakın kişileri gören ve robotu her an durdurabilen bir operatör bulunmalıdır. Tedarikçi ve etkinlik güvenliğiyle önceden şunları kararlaştırın:
- durdurma komutunu kimin verdiği ve güvenliğin operatöre nasıl ulaştığı (telsiz, telefon, belirlenmiş bir işaret);
- robotun yürümeden ayakta sohbete ne zaman geçtiği, örneğin kalabalık fazla yoğunlaştığında;
- tahliye sırasında ne olduğu: robot durur, operatör onu güvenceye alır ve kimse onu bir kaçış yolundan taşımaz;
- bağlantı kopması, düşme veya alışılmadık bir ses durumunda operatörün ne yaptığı.
MERA Robotics etkinliklerde bu şekilde çalışıyor: robotu sahada kendi operatörleri yönetiyor, yedek bataryalar hazırlanıyor ve ekip her robotu etkinliğe gitmeden önce kontrol ediyor. Robotun sohbetini MERA OS sistemi yürütüyor, operatör ise hareketi ve jestleri bir telefon uygulamasından kontrol ediyor. MERA Robotics'in yönettiği insansı robot Edward Warchocki, Pol'and'Rock Festival 2026 gibi geniş kitleli bir açık hava etkinliğinde ve Başbakanlık'taki Çocuk Bayramı etkinliğinde yer aldı.
Etkinlik açık havada veya açık bir kamusal alanda olduğunda ne değişir?
Açık hava ve açık kamusal alan etkinlikleri, bir konferans salonunda olmayan riskler ekler. Şunları kontrol edin:
- zemin: parke taşı, çim, çakıl, kaldırım kenarları ve eğimler yürümeyi zorlaştırır; düz ve sert bir platform veya halı kaplı bir sahne daha güvenlidir;
- hava: yağmur, sıcak ve güçlü güneş robotu, bataryaları ve operatörün telefonunu etkiler; tedarikçiden üreticinin çalışma koşullarını isteyin ve üstü kapalı bir yer planlayın;
- çevrilmemiş bir kitle: bariyer olmadığında insanlar her yönden yaklaşır; bu yüzden serbest yürüyüş yerine işaretlenmiş bir alan, bir sunucu ve bir fotoğraf noktası daha iyi işler;
- çocuklar: aile festivallerinde ayrı bir zaman dilimi planlayın ve çocukların bir yetişkinle yaklaşmasını isteyin;
- akşam ve gece: zayıf ışık, operatörün robotun çevresini görmesini zorlaştırır;
- elektrik: izleyicilerden uzakta, tercihen sahne arkasında korunaklı bir şarj noktası.
Kameralar, mikrofonlar ve yapay zekâ bildirimi nasıl ele alınır?
Konuşan bir insansı robot bir mikrofon ve çoğu zaman bir kamera kullanır; bu yüzden halka açık bir gösteri, veriler ve insanlara bir yapay zekâyla konuştuklarının bildirilmesi için bir plan gerektirir. AB Yapay Zekâ Tüzüğü'nün (AI Act) şeffaflık hükmüne göre, insanlarla doğrudan etkileşim kurmak üzere tasarlanan yapay zekâ sistemlerinin sağlayıcıları, açık olmadıkça insanlara bir yapay zekâ sistemiyle etkileşimde olduklarının bildirilmesini sağlamalıdır; bilgi en geç ilk etkileşimde verilmelidir ve hüküm 2 Ağustos 2026'dan itibaren uygulanıyor (AI Act, şeffaflık yükümlülükleri). Uygulamada bu basittir: robot kendini robot olarak tanıtır, alandaki bir tabela da sohbetlerin yapay zekâ tarafından yürütüldüğünü belirtir.
Kameralar için Avrupa Veri Koruma Kurulu'nun video cihazlarına ilişkin kılavuzu iyi bir başvuru kaynağıdır (EDPB). Tedarikçiyle kamera görüntüsünün saklanıp saklanmadığını, sohbetlerin kaydedilip kaydedilmediğini ve sosyal medya içeriğini kimin çektiğini kararlaştırın. Misafirlerle kısa videolar planlıyorsanız insanları bilgilendirin ve onlara kadrajdan çıkma fırsatı verin.
Halka açık bir etkinlikte robot için iş ortağı nasıl seçilir?
Halka açık bir etkinliğe insansı robot getirecek firmayı seçerken sözleşmeden önce doğrulayabileceğiniz ölçütleri kontrol edin:
- geçici personel değil, sahada kendi operatörleri;
- her etkinlikten önce robotun kontrol edilmesi ve tüm program için yedek bataryalar;
- etkinliğin güvenlik planına eklenebilecek, kipleri ve alanları içeren yazılı bir senaryo;
- kameralar, kayıtlar ve yapay zekâ bildirimi konusunda net yanıt veren kendi konuşma yazılımı;
- kompakt bir insansı robottan tam boyutlu bir robota kadar alana uygun robot modelleri;
- yurt içinde ve yurt dışında geniş bir kitle önünde gerçekleştirilmiş etkinlik deneyimi.
Modeller kiralık ve satılık robotlar kataloğunda listeleniyor.
Sıkça sorulan sorular
İnsansı robot halka açık bir etkinlikte ayrı bir izin gerektirir mi?
İnsansı robot genellikle kendi başına bir izin gerektirmez; ancak etkinliğin kendisi kitlesel bir etkinlikse veya düzenlemeye tabi bir toplanma yerinde yapılıyorsa robot ve çalışma alanı etkinliğin güvenlik planına dahil edilmeli ve etkinlik haritasında gösterilmelidir.
Robot tedarikçisi halka açık bir etkinlik için hangi belgeleri vermeli?
Robot tedarikçisi üreticinin kullanım talimatlarını ve güvenlik notlarını, AB pazarı için uygunluk belgelerini, belirli etkinliğe yönelik kısa bir risk değerlendirmesini, kiplere ve alanlara ayrılmış bir gösteri senaryosunu ve bir batarya ve şarj planını vermelidir.
İnsansı robot bir festivalde açık havada çalışabilir mi?
Zemin düz ve sağlamsa, yağmur ve güçlü güneş için üstü kapalı bir yer varsa ve üreticinin belirttiği çalışma koşullarına uyuluyorsa insansı robot açık havada yer alabilir. Parke taşı, çim, çakıl ve eğimler yürümeyi zorlaştırır; bu yüzden bir sahne veya platform daha güvenlidir.
Ziyaretçilere bir yapay zekâyla konuştukları söylenmeli mi?
AB Yapay Zekâ Tüzüğü'nün 2 Ağustos 2026'dan itibaren uygulanan şeffaflık hükmüne göre, bir yapay zekâ sistemiyle doğrudan etkileşim kuran kişiler, açık olmadıkça en geç ilk etkileşimde bilgilendirilmelidir. En basit uygulama, robotun kendini robot olarak tanıtması ve alandaki bir tabelanın sohbetlerin yapay zekâ tarafından yürütüldüğünü belirtmesidir.
Kaynaklar
- Imprezy masowe: KP PSP Oława (gov.pl)
- Muster-Versammlungsstättenverordnung (MVStättV), § 1 Anwendungsbereich
- EU-OSHA: Directive 2006/42/EC on machinery
- ISO NP 25785-1 link to new work item proposal (MTA)
- Article 50: Transparency Obligations for Providers and Deployers of Certain AI Systems (EU AI Act)
- Guidelines 3/2019 on processing of personal data through video devices (EDPB)














