Пред настап на хуманоиден робот на јавен настан проверете пет области: дали настанот подлежи на правила за јавни собири или за просторот и дали роботот е вклучен во безбедносниот план, документите и проценката на ризик од добавувачот, кој и како го запира роботот, подлогата и временските услови, како и постапувањето со камерите, микрофоните и известувањето за вештачката интелигенција. Роботот мора цело време да има оператор на лице место што може да го запре во секој момент.
Содржина
Што треба да провери организаторот пред настап на хуманоиден робот на јавен настан?Дали настапот на роботот подлежи на правилата за јавни собири?Кои документи да побарате од добавувачот на роботот?Кој го запира роботот и како да се планираат итните ситуации?Што се менува кога настанот е надвор или на отворен јавен простор?Како да се постапува со камерите, микрофоните и известувањето за вештачката интелигенција?Како да изберете партнер за робот на јавен настан?Што треба да провери организаторот пред настап на хуманоиден робот на јавен настан?
Пред настап на хуманоиден робот на јавен настан организаторот треба да провери пет области: правниот статус на настанот, документацијата на роботот, постапката за запирање и итни ситуации, просторот и временските услови, како и начинот на кој роботот постапува со камерите, микрофоните и известувањето за вештачката интелигенција. Јавниот настан се разликува од затворена корпоративна конференција: публиката е случајна, често бројна, меѓу неа има деца без придружба, а понекогаш и луѓе по неколку пијалаци, додека просторот ретко е ограден. Затоа тврдењето „роботот е безбеден“ не е доволно; важен е план во кој пишува кој што прави и кога.
| Област | Што да проверите | Кој го обезбедува тоа |
|---|---|---|
| Правен статус | Дали станува збор за јавен собир и дали роботот е во безбедносниот план? | организаторот |
| Документација | упатства од производителот, документи за сообразност, проценка на ризик за овој настан | добавувачот на роботот |
| Запирање и итни ситуации | кој го запира роботот, како и што се случува при навала на гужва или евакуација | операторот на добавувачот и обезбедувањето на настанот |
| Простор и време | патека, подлога, сцена, место за полнење, план за дожд и жештина | организаторот и добавувачот заедно |
| Податоци и вештачка интелигенција | користење камера и микрофон, натписи за известување, известување за вештачката интелигенција | добавувачот, со проверка од организаторот |
Дали настапот на роботот подлежи на правилата за јавни собири?
Настапот на роботот не менува дали настанот е јавен собир што подлежи на посебни прописи, но ако е, роботот и неговата работна зона треба да бидат дел од безбедносниот план на настанот. Прописите се разликуваат од земја до земја и обично зависат од видот на настанот, бројот на посетители и од тоа дали настанот се одржува надвор или во зграда. Во Полска, на пример, законот за безбедност на масовни настани определува прагови на бројот на места за уметнички, забавни и спортски настани, а организаторот на таков настан мора однапред да побара дозвола (Државна противпожарна служба, Олава).
Во Германија безбедноста на просторите за собири ја уредува пропис на секоја сојузна покраина. Огледниот пропис се применува на простори со сали за поголем број посетители и на отворени простори со сцени и трибини (огледна Versammlungsstättenverordnung). Во Северна Македонија правилата за јавни собири и за просторот проверете ги со надлежните органи и со управителот на објектот.
Во пракса тоа значи три работи. Зоната на роботот и положбата на операторот треба да бидат вцртани на картата на настанот. Редарите треба да знаат дека роботот може да се запре и кој го прави тоа. Настапите на роботот не смеат да ги блокираат патеките за евакуација ниту излезите во итни случаи, дури ни кога ќе се создаде ред за фотографирање.

Кои документи да побарате од добавувачот на роботот?
Добавувачот на роботот треба да може да предаде документи што покажуваат како роботот безбедно се користи и како е планиран токму овој настап. Побарајте:
- упатства од производителот за употреба и безбедносни напомени за користениот модел;
- документи за сообразност што производителот ги издава за пазарот на ЕУ;
- кратка проценка на ризик за Вашиот настан: зони, програма, патека, публика;
- сценарио на настапот поделено на режими на работа (разговор на место, одење, сцена, фотографии);
- план за батериите: колку комплети, каде се полнат и се менуваат;
- податоци за фирмверот и безжичните врски: дали софтверот е ажуриран и кои врски роботот ги користи за време на настанот.
Правната рамка се менува. Машините во ЕУ беа опфатени со Директивата за машини, која е заменета со новата Регулатива за машини, а таа наскоро почнува да се применува (EU-OSHA). Стандардите за роботи со нозе сè уште се пишуваат: нацрт на еден стандард ISO се занимава со индустриски мобилни роботи со активно контролирана стабилност, меѓу кои може да спаѓаат и двоножните роботи, и ги опишува како роботи што работат во индустриска средина (MTA). За толпа на јавен настан затоа не постои еден готов стандард, па поголема тежина имаат проценката на ризик за самиот настан и постапките на добавувачот.
Кој го запира роботот и како да се планираат итните ситуации?
На јавен настан хуманоидниот робот секогаш треба да има оператор што ги гледа роботот и луѓето најблиску до него и може да го запре во секој момент. Со добавувачот и со обезбедувањето однапред договорете:
- кој дава наредба за запирање и како обезбедувањето стигнува до операторот (радиоврска, телефон, договорен знак);
- кога роботот преминува од одење на разговор на место, на пример кога гужвата ќе стане премногу густа;
- што се случува при евакуација: роботот застанува, операторот го обезбедува и никој не го носи низ патеката за евакуација;
- што прави операторот по губење на врската, паѓање или необичен звук.
MERA Robotics на настаните работи токму така: со роботот на лице место управуваат сопствени оператори, резервните батерии се подготвени, а тимот го проверува секој робот пред да тргне на настан. Разговорот на роботот го води системот MERA OS, додека операторот управува со движењата и гестовите од апликацијата на мобилен телефон.
Што се менува кога настанот е надвор или на отворен јавен простор?
Настаните на отворено и на јавни површини носат ризици што ги нема во конференциска сала. Проверете:
- подлогата: калдрма, трева, чакал, рабници и наклони го отежнуваат одењето; рамен, тврд подиум или сцена со тепих се побезбедни;
- временските услови: дождот, жештината и силното сонце влијаат на роботот, на батериите и на мобилниот телефон на операторот; побарајте од добавувачот работни услови што ги наведува производителот и планирајте покриено место;
- неоградената публика: без огради луѓето пристапуваат од сите страни, па означената зона, водителот и местото за фотографирање функционираат подобро од слободното одење;
- децата: на семејни фестивали планирајте посебен термин и замолете децата да пристапуваат во придружба на возрасен;
- вечерта и ноќта: слабото светло му го отежнува на операторот прегледот на околината на роботот;
- напојувањето: заштитено место за полнење подалеку од публиката, најдобро во просторот зад сцената.
Како да се постапува со камерите, микрофоните и известувањето за вештачката интелигенција?
Хуманоидниот робот што зборува користи микрофон и често камера, па јавниот настап бара план за податоците и за известување на луѓето дека разговараат со вештачка интелигенција. Според членот за обврските за транспарентност од европскиот AI Act, давателите на системи со вештачка интелигенција наменети за непосредна интеракција со луѓе мора да обезбедат луѓето да бидат известени дека комуницираат со систем со вештачка интелигенција, освен ако тоа е очигледно; известувањето мора да се даде најдоцна при првата интеракција, а одредбата се применува од август 2026 година (AI Act, обврски за транспарентност). Во пракса тоа е едноставно: роботот се претставува како робот, а натпис кај зоната кажува дека разговорите ги води вештачка интелигенција.
За камерите добра референца се насоките на Европскиот одбор за заштита на податоците за видеоуреди (EDPB); за настан во Северна Македонија проверете ги и домашните прописи за заштита на личните податоци. Со добавувачот договорете дали се чува сликата од камерата, дали се снимаат разговорите и кој снима содржини за социјалните мрежи. Ако планирате кратки видеа со гости, известете ги луѓето и дајте им можност да излезат од кадарот.
Како да изберете партнер за робот на јавен настан?
При изборот на фирма што носи хуманоиден робот на јавен настан, проверете критериуми што можете да ги потврдите пред да потпишете:
- сопствени оператори на лице место, а не персонал ангажиран во последен момент;
- преглед на роботот пред секој настан и резервни батерии за целата програма;
- пишано сценарио со режими на работа и зони, што може да влезе во безбедносниот план на настанот;
- сопствен софтвер за разговор со јасен одговор за камерите, снимките и известувањето за вештачката интелигенција;
- модели роботи прилагодени на просторот, од компактен хуманоид до робот во полна големина;
- искуство со настани пред широка публика, во својата земја и во странство.
Како пример за големините: компактниот Unitree G1 е висок околу 132 cm и тежок околу 35 kg, а Unitree H2 во полна големина е висок околу 182 cm, што влијае на тоа колку простор ѝ треба на работната зона и колку роботот е видлив од публиката. Моделите се наведени во каталогот на роботи за изнајмување и продажба.
Најчесто поставувани прашања
Дали на хуманоиден робот му треба посебна дозвола на јавен настан?
На хуманоидниот робот обично не му треба сопствена дозвола, но ако самиот настан е јавен собир што подлежи на посебни прописи или се одржува во регулиран простор за собири, роботот и неговата работна зона треба да бидат вклучени во безбедносниот план на настанот и вцртани на картата на настанот.
Кои документи треба да ги достави добавувачот на роботот за јавен настан?
Добавувачот на роботот треба да ги достави упатството на производителот за употреба и безбедносните напомени, документите за сообразност за пазарот на ЕУ, кратка проценка на ризик за конкретниот настан, сценарио на настапот поделено на режими на работа и зони, како и план за батериите и полнењето.
Може ли хуманоиден робот да работи надвор на фестивал?
Хуманоидниот робот може да настапи надвор ако подлогата е рамна и цврста, ако има покриено место за дожд и силно сонце и ако се почитуваат работните услови што ги наведува производителот. Калдрма, трева, чакал и наклони го отежнуваат одењето, па сцената или подиумот се побезбедни.
Дали посетителите мора да знаат дека разговараат со вештачка интелигенција?
Според членот за транспарентност од европскиот AI Act, кој се применува од август 2026 година, луѓето што непосредно комуницираат со систем со вештачка интелигенција мора да бидат известени за тоа најдоцна при првата интеракција, освен ако тоа е очигледно. Наједноставно е роботот да се претстави како робот, а натпис кај зоната да каже дека разговорите ги води вештачка интелигенција.
Извори
- Imprezy masowe: KP PSP Oława (gov.pl)
- Muster-Versammlungsstättenverordnung (MVStättV), § 1 Anwendungsbereich
- EU-OSHA: Directive 2006/42/EC on machinery
- ISO NP 25785-1 link to new work item proposal (MTA)
- Article 50: Transparency Obligations for Providers and Deployers of Certain AI Systems (EU AI Act)
- Guidelines 3/2019 on processing of personal data through video devices (EDPB)














