Robot humanoidalny w muzeum, centrum nauki i na Nocy Muzeów: co może robić, eksponaty, RODO, AI Act i kto go zapewni

Robot humanoidalny w muzeum to dziś przede wszystkim gospodarz i opowiadacz: wita zwiedzających w holu, mówi o kilku wybranych obiektach, odpowiada na pytania w różnych językach i przyciąga ludzi na wydarzenia specjalne. Nie zastępuje przewodnika ani kuratora. Dobrze przygotowany robot ma uzgodnioną trasę, teksty zatwierdzone przez muzeum i operatora, który w każdej chwili może go zatrzymać.

Co robot humanoidalny może robić w muzeum lub centrum nauki?

Robot humanoidalny w muzeum sprawdza się w zadaniach, w których liczy się kontakt z ludźmi, a nie bliskość eksponatów:

• Powitanie w holu. Robot wita gości, mówi, co warto zobaczyć, i kieruje do kas, szatni czy sal.
• Opowieść przy wybranych obiektach. Kilka przystanków na trasie, przy których robot opowiada krótką historię obiektu, przygotowaną przez kuratorów.
• Zajęcia dla szkół. W strefie edukacyjnej robot może prowadzić quiz, rozmawiać z uczniami o technologii i sztucznej inteligencji albo „przepytywać” klasę po zwiedzaniu.
• Rozmowy w wielu językach. Turysta może zadać pytanie po angielsku, niemiecku czy hiszpańsku i usłyszeć odpowiedź w swoim języku.
• Wydarzenia specjalne. Otwarcie wystawy, wernisaż, Noc Muzeów czy dzień otwarty z robotem na scenie albo przy wejściu.

Muzea testują takie role od kilku lat. Według NBC Washington producent robotów Pepper przekazał muzeom Smithsonian 25 robotów, które odpowiadały na pytania, grały ze zwiedzającymi i robiły z nimi zdjęcia. Pracownik muzeum zawsze towarzyszył robotowi na salach. W Barcelonie European Museum of Modern Art wprowadziło Peppera jako przewodnika, który objaśniał zwiedzającym dzieła sztuki.

W praktyce MERA Robotics przygotowuje robota pod konkretną wystawę w systemie MERA OS: robot dostaje wiedzę o ekspozycji, własną personę i głos, a operator steruje jego ruchem i gestami z aplikacji na telefonie. Moduł rozpoznawania obrazu z kamery pozwala robotowi rozpoznać przedmiot pokazany przez gościa i nawiązać do niego w rozmowie.

Jak przygotować robota do pracy przy eksponatach?

Przygotowanie robota humanoidalnego do pracy w muzeum zaczyna się od rozmowy z konserwatorem, a nie od scenariusza. Warto przejść cztery kroki:

1. Trasa i strefy. Konserwator wskazuje, gdzie robot może chodzić, a gdzie tylko stoi. Gabloty, obiekty bez osłon, delikatne posadzki i wąskie przejścia zostają poza trasą.
2. Treści od kuratorów. Robot mówi tylko to, co muzeum zatwierdziło: opisy obiektów, ciekawostki, informacje praktyczne. Na pytania spoza tej wiedzy odpowiada, że przekaże je pracownikom.
3. Ludzie na sali. Operator jest zawsze przy robocie, a w zatłoczonych salach robot zostaje w jednym miejscu.
4. Energia i przerwy. Producent podaje dla Unitree G1 baterię 9000 mAh i około 2 godzin pracy. Na długi wieczór, taki jak Noc Muzeów, potrzebne są baterie zapasowe i miejsce na ich wymianę poza salą.

Jakie zasady obowiązują: RODO, kamera i AI Act?

Robot humanoidalny w muzeum ma kamerę i mikrofon, więc wchodzi w dwa obszary prawa.

RODO i kamera. Jeśli kamera robota przetwarza wizerunek zwiedzających, muzeum musi ich o tym poinformować. Wytyczne EDPB dotyczące urządzeń wideo zalecają, by najważniejsze informacje były na tablicy ostrzegawczej (pierwsza warstwa), a reszta np. na stronie internetowej (druga warstwa). Tablica powinna wisieć tak, żeby gość zauważył ją przed wejściem w obszar nagrywania, mniej więcej na wysokości oczu. Przy zajęciach dla szkół dochodzi uzgodnienie z nauczycielami, czy i jak robot może nagrywać uczniów.

AI Act. Art. 50 AI Act wymaga, by systemy AI przeznaczone do bezpośredniej interakcji z ludźmi informowały, że rozmówca ma do czynienia z AI. W muzeum wystarczy, że robot przedstawia się jako robot z AI, a obok stoi krótka informacja.

Noc Muzeów i Długa Noc Muzeów: kiedy robot ma największy sens?

Robot humanoidalny ma największy sens tam, gdzie muzeum chce przyciągnąć nową publiczność w krótkim czasie. Takie są nocne akcje muzealne:

Przy takiej skali robot przy wejściu albo w strefie edukacyjnej pomaga rozładować kolejkę i daje gościom powód, żeby zostać dłużej. Robot pracujący na stałe w muzeum to inna decyzja: wymaga zakupu, przeszkolenia zespołu i planu na serwis.

Wynajem na wydarzenie czy zakup na stałe?

Wybór między wynajmem a zakupem robota zależy od tego, jak często muzeum chce go używać:

Muzea publiczne, które kupują robota albo usługę, zwykle robią to w zamówieniu publicznym. Jak opisać przedmiot zamówienia, wyjaśniamy w tekście o robocie humanoidalnym w zamówieniu publicznym. O zajęciach z dziećmi piszemy w artykule o robocie na Dniu Dziecka i w szkole, a przegląd modeli jest w katalogu robotów.

Który robot humanoidalny wybrać do muzeum?

Do muzeum zwykle lepiej pasuje mniejszy humanoid, taki jak Unitree G1 (ok. 132 cm, ok. 35 kg): mieści się w przejściach i nie przytłacza dzieci. Pełnowymiarowy Unitree H2 (ok. 182 cm) robi wrażenie w dużym holu albo na scenie podczas otwarcia wystawy. Centra nauki, które chcą pokazywać programowanie robotów, mogą rozważyć G1 w wersji EDU z pełnym SDK (ROS2, Python, C++).

Jak wybrać partnera do robota w muzeum?

Partnera do robota humanoidalnego w muzeum lub na Nocy Muzeów warto ocenić według kryteriów, które da się sprawdzić przed podpisaniem umowy:

1. Własni operatorzy obecni przy robocie przez cały czas pracy.
2. Własne oprogramowanie do rozmowy, do którego da się wgrać treści zatwierdzone przez kuratorów.
3. Języki, jeśli muzeum przyjmuje turystów z zagranicy.
4. Doświadczenie z wydarzeniami publicznymi i samorządowymi.
5. Sprawdzenie robota i baterie zapasowe przed wydarzeniem.
6. Możliwość zakupu i wdrożenia robota ze szkoleniem zespołu.

MERA Robotics z Warszawy wynajmuje roboty Unitree G1 i Unitree H2 razem z własnymi operatorami i sprawdza każdego robota przed wydarzeniem. Rozmowę prowadzi autorski system MERA OS w ponad 30 językach, z wiedzą o wystawie przygotowaną pod konkretne wydarzenie. Firma realizuje wydarzenia miejskie i samorządowe w Polsce i za granicą, w tym międzynarodowe targi w Cannes we wrześniu 2026 roku. Instytucje, które chcą mieć robota na stałe, mogą kupić roboty Unitree w sklepie merarobots.com i wdrożyć je z MERA OS, ze szkoleniem zespołu i uruchomieniem pilotażowym. Wycena zależy od czasu obecności robota, miejsca i logistyki. Zapytania: contact@merarobotics.com lub formularz na merarobotics.com.