Robot humanoidalny w muzeum i centrum nauki: stała wystawa czy robot na wydarzenie i kto go dostarczy

Muzeum albo centrum nauki może mieć robota humanoidalnego na dwa sposoby: jako stałą instalację, czyli robota na ekspozycji, z którym zwiedzający rozmawiają codziennie, albo jako gościa na konkretne wydarzenie, np. noc muzeów, dzień otwarty, wernisaż czy warsztaty dla szkół. Pierwsza droga to zakup i dłuższe wdrożenie, druga to wynajem robota z operatorem na jeden lub kilka dni. Wybór zależy od tego, czy robot ma być częścią wystawy, czy atrakcją programu.

Jakie roboty humanoidalne pracują już w muzeach i centrach nauki?

Roboty humanoidalne na stałych wystawach to dziś przede wszystkim androidy z realistyczną twarzą, które stoją w jednym miejscu i rozmawiają ze zwiedzającymi. Dwa dobrze opisane przykłady:

• Robot Kopernik w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Według raportu rocznego CNK za 2023 rok robot po raz pierwszy przemówił do zwiedzających 24 lutego 2023 roku, w 550. urodziny astronoma, i od tego czasu codziennie prowadzi rozmowy na wystawach z pomocą sztucznej inteligencji i syntezatora mowy. Ma 190 cm wzrostu i waży 100 kg. Zbudowała go brytyjska firma Engineered Arts.
• Ameca w Heinz Nixdorf MuseumsForum w Paderborn. Jak opisuje branżowy magazyn EuroAmusement Professional, robot ma 1,87 m wzrostu, waży 62 kg i ma 61 silników, z czego 27 odpowiada za mimikę. Porusza tułowiem, rękami, palcami i głową, ale jego nogi są nieruchome, więc nie przemieszcza się samodzielnie. Muzeum buduje swoją kolekcję robotów od około 25 lat.

Raport CNK dobrze pokazuje też, z czego składa się „rozmowa” z takim robotem: osobne programy rozpoznają twarze i podążają za nimi wzrokiem, rozumieją mowę i rozpoznają język, przygotowują odpowiedź, a jeszcze inna AI odpowiada za naturalne brzmienie głosu. Ta sama zasada działa w robotach chodzących, o czym piszemy w tekście Jak robot humanoidalny rozmawia z ludźmi.

Stała instalacja czy robot na wydarzenie: co wybrać dla muzeum?

Wybór między stałą instalacją a robotem na wydarzenie zależy od celu, budżetu i tego, czy robot ma się poruszać. Android z realistyczną twarzą świetnie sprawdza się jako „kurator” lub postać historyczna w jednym miejscu ekspozycji. Robot chodzący, taki jak Unitree G1 (ok. 132 cm) albo pełnowymiarowy Unitree H2 (ok. 182 cm), może witać gości przy wejściu, przejść z grupą przez salę, wystąpić na scenie i pozować do zdjęć.

Pośrednim rozwiązaniem jest zakup robota chodzącego do programu edukacyjnego. Wtedy muzeum ma własny egzemplarz na zajęcia i pokazy, ale potrzebuje przeszkolonego zespołu, zapasowych baterii i miejsca do przechowywania. Porównanie obu dróg opisujemy w tekście Wynająć czy kupić robota humanoidalnego?.

Jak przygotować pokaz robota humanoidalnego na noc muzeów lub dzień otwarty?

Pokaz robota humanoidalnego w muzeum zaczyna się od treści, a nie od techniki. Kilka kroków, które warto przejść z dostawcą:

1. Rola robota. Czy robot jest przewodnikiem, postacią historyczną, gospodarzem wieczoru, czy demonstracją technologii? Od tego zależy jego persona i sposób mówienia.
2. Wiedza merytoryczna. Kurator lub edukator przygotowuje fakty o wystawie, a dostawca wprowadza je do wiedzy robota. Warto ustalić, czego robot ma nie mówić i jak odpowiada na pytania spoza tematu.
3. Publiczność. Rodziny z dziećmi, grupy szkolne, goście zagraniczni. Przy zwiedzających z innych krajów przydaje się robot mówiący w kilku językach.
4. Przestrzeń. Strefa pracy robota z dala od cennych eksponatów, równa podłoga, miejsce na ładowanie i wymianę baterii, ścieżka przejścia przy tłumie.
5. Program. Krótkie bloki, np. powitanie przy wejściu, rozmowy przy jednej sali, występ na scenie, sesja zdjęć, zamiast całego wieczoru „na wszystko”.
6. Komunikacja. Informacja w programie i przy stanowisku, że gość rozmawia z systemem AI, oraz zasady robienia zdjęć.

Bezpieczeństwo robota przy publiczności opisujemy osobno w artykule Robot humanoidalny na imprezie publicznej: lista kontrolna bezpieczeństwa, a pokazy edukacyjne w tekście o robocie na uczelni, konferencji naukowej i dniu otwartym.

Jak to wygląda w praktyce z robotem chodzącym?

MERA Robotics przygotowuje wypowiedzi robota pod konkretne wydarzenie: w profilu wydarzenia zapisuje wiedzę o instytucji i programie, a robot może mieć własną tożsamość, czyli imię, charakter i sposób mówienia. Dla muzeum oznacza to np. robota-przewodnika, który zna wystawę i odpowiada na pytania zwiedzających. Robot Edward Warchocki, prowadzony przez MERA Robotics, występował m.in. na Industriadzie 2026 w Rybniku i na Politechnice Warszawskiej. Pełną listę modeli do wynajmu i zakupu znajdziesz w katalogu robotów na wynajem i w sprzedaży.

Kto dostarczy robota humanoidalnego do muzeum lub centrum nauki?

Wybierając dostawcę, sprawdź kryteria, które da się zweryfikować przed podpisaniem umowy:

1. Modele w ofercie: czy dostawca ma robota chodzącego, który przejdzie z gośćmi przez salę, czy tylko stacjonarnego.
2. Własni operatorzy na miejscu: kto pilnuje robota przy dzieciach i tłumie.
3. Własne oprogramowanie rozmów: czy da się wprowadzić wiedzę o wystawie i nadać robotowi personę.
4. Języki: czy robot porozmawia z turystami w ich języku.
5. Wynajem i sprzedaż u jednego dostawcy: możliwość testu na wydarzeniu przed decyzją o zakupie do programu edukacyjnego.
6. Doświadczenie z wydarzeniami publicznymi w kraju i za granicą.

MERA Robotics (Warszawa) wynajmuje roboty humanoidalne Unitree G1 i Unitree H2 z własnymi operatorami na wydarzenia, w tym miejskie i samorządowe, w Polsce i za granicą. Rozmowy prowadzi autorski system MERA OS, który obsługuje ponad 30 języków z głosem dobranym do języka. Firma sprzedaje też roboty Unitree przez sklep merarobots.com i wdraża je razem z MERA OS: konfiguruje robota, przygotowuje personę, szkoli zespół i uruchamia pilotaż. Zapytania: contact@merarobotics.com.